قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
611
تاريخ الفي ( فارسى )
قبول توبهء حضرت ابو البشر آدم ، على نبيّنا و عليه السّلام ، تلقين فرموده - چنانچه [ آيهء ] كريمهء فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ « 1 » به آن ناطق است - كدامند ؟ آن حضرت فرمود كه حضرت صفى اللّه به اين ملهم شد كه گويد : اللّهمّ بمحمّد و علىّ و فاطمة و الحسن و الحسين و به اين كلمات طلب عفو الهى نمايد . و مراد از اين كلمات ، اين پنج اسم است . و بيهقى به اسناد خود از پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و آله ، نقل مىكند كه آن حضرت فرمود كه هركه خواهد كه نظر كند به سوى آدم ، صلوات اللّه عليه و آله ، در علمش و به سوى نوح نجىّ اللّه ، صلوات اللّه عليه ، در تقوى و پرهيزگارى ، به سوى ابراهيم خليل اللّه در خلّت او ، به سوى موسى كليم اللّه در هيبتش ، [ و ] به سوى عيسى روح اللّه در عبادت او ، پس گو نظر كن به سوى علىّ بن ابى طالب . حافظ نعيم در كتاب مليّه از ابى هريره نقل مىكند كه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و آله ، فرمود : بر عرش نوشته بود كه لا إله إلّا اللّه ، محمّد رسول اللّه و قوّيته بابن عمّه علىّ . يعنى : نيست هيچ معبود بحقّى غير از ذاتى كه جامع جميع صفات كمالات است و اوست مستحق عبادت تنها ، هيچ شريكى نيست او را در استحقاق عبادت و محمّد بندهء من و فرستادهء من است و تقويت دادم من محمّد را به پسر عمّ او علىّ بن ابى طالب . و از جمله احاديثى كه دالّ است بر افضليّت امير المؤمنين على ، گرفتن سورهء برائت است از صدّيق ، رضىّ اللّه عنه . كيفيت اين واقعه چنانچه در اكثر كتب معتبره مسطور است . آن است كه در اواخر شهر ذيقعدهء سال نهم از هجرت سيّد بشر را داعيه شد كه به مكّه شتافته به اقامت مناسك حجّ قيام نمايد . امّا چون به مسامع عليّه رسيد كه مشركان به رسم جاهليّت برهنه و عريان طواف بيت اللّه الحرام مىكنند از غايت كراهت اختلاط ايشان به آن وضع ، عزيمت حجّ را در عهدهء تأخير انداخت اما ابو بكر صدّيق ، رضىّ اللّه عنه ، را سردار سيصد نفر از مهاجر و انصار گردانيده فرمان داد كه به مكّه رود و خلايق را مناسك حجّ تعليم كرده و سورهء برائت بر آن مردم خواند . بعد از توجّه صدّيق به آن صوب با صواب جبرئيل امين در رسيد و گفت : يا رسول الله فرمان ربّ الارباب چنان است كه بايد هيچكس تبليغ اين رسالت ننمايد و اداء اين پيغام نكند ، الّا تو يا على . و به روايتى آنكه فرمود : تو يا مردمى كه از تو باشد . لاجرم حضرت خاتم رسالت ، صلّى اللّه عليه و آله ، امير المؤمنين على را طلبيده و بر حكم الهى مطّلع گردانيده و فرمود : در عقب صدّيق بشتاب و سورهء برائت را از وى بستان و در موقف عرفات بر مردم
--> ( 1 ) . پس آدم كلماتى را از پروردگارش فراگرفت و ( خدا ) توبهء او را پذيرفت ؛ ( بقره ، 37 ) .